fbpx
Παρασκευή, 26 Φεβρουαρίου, 2021
Αρχική ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ Γιατί πλημμυρίζει η Κρήτη;

Γιατί πλημμυρίζει η Κρήτη;

Την τελευταία δεκαετία οι επιστήµονες επισηµαίνουν συνεχώς ότι η χώρα έχει εισέλθει σε µια περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας θα αντιµετωπίζει όλο και περισσότερα ακραία καιρικά φαινόµενα

Γράφει ο Μιχάλης Κουφαλιτάκης

Στην περίπτωση της Κρήτης, αυτά τα φαινόµενα έχουν κάνει περισσότερο από αισθητή την παρουσία τους, καθώς το προηγούµενο χρονικό διάστηµα σχεδόν το σύνολο του νησιού «χτυπήθηκε» από τρία διαδοχικά φαινόµενα.

Τα πρόσφατα καιρικά φαινόµενα, που εκδηλώθηκαν σε όλο τους το εύρος µε υψηλά ποσοστά βροχής, άφησαν πίσω τους τεράστιες καταστροφές, όπως ρηγµατώσεις, µετατοπίσεις και διαβρώσεις εδαφών, αδιάβατους δρόµους, πληµµυρισµένες κατοικίες και επιχειρήσεις, σοβαρές απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο, αλλά και διαλυµένα οχήµατα, όπως στην περίπτωση του ∆ήµου Χερσονήσου, όπου ορισµένα βρέθηκαν παρασυρµένα µέσα στη θάλασσα. Παρόµοια προβλήµατα αντιµετώπισε και ο ∆ήµος Μινώα Πεδιάδας, αλλά και ο συνορεύων ∆ήµος Οροπεδίου Λασιθίου, µε το δυτικό κυρίως τµήµα της περίκλειστης πεδιάδας, µε τους παραδοσιακούς οικισµούς και τους λιγοστούς γραφικούς ανεµόµυλους να… µετατρέπεται σε λίµνη. Αλώβητη δεν έµεινε όµως ούτε η Π.Ε. Ρεθύµνου, µε τον ∆ήµο Ρεθύµνης να αντιµετωπίζει σοβαρά προβλήµατα, όπως για παράδειγµα στον οικισµό Πλατανιά, οµοίως και στον ∆ήµο Μυλοποτάµου, όπου µικρά γεφύρια παρασύρθηκαν από τα ορµητικά νερά των ξαφνικών πληµµυρικών φαινοµένων. Στην Π.Ε. Χανίων, εκτός του ∆ήµου Χανίων, ο ∆ήµος Αποκορώνου βίωσε νέες καταστροφές, καθώς είναι η περιοχή που δέχεται τα µεγαλύτερα ποσοστά νερού στην Κρήτη και από το 2017 είναι κηρυγµένη σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης µε… απροσδιόριστη ηµεροµηνία λήξης.

autokinita parasirthikan apo ta plimmirika fainomena

Αναζητώντας τις αιτίες για τις οποίες το νησί πλήττεται από ακραία καιρικά φαινόµενα, θέσαµε το συγκεκριµένο ερώτηµα στον γνωστό µετεωρολόγο Μανώλη Λέκκα, ενώ παράλληλα ζητήσαµε την εκτίµησή του για το εάν «ευνοεί» η θέση του νησιού ώστε να αναπτύσσονται τα φαινόµενα στο πλήρες εύρος τους ή αν είναι περισσότερο αποτέλεσµα του συνδυασµού των ανθρωπογενών παρεµβάσεων στο φυσικό περιβάλλον και της κλιµατικής αλλαγής. Παράλληλα, συνοµιλήσαµε µε τρεις δηµάρχους εκ των πληγεισών περιοχών, ζητώντας τη δική τους εκτίµηση για το πού οφείλονται τα προβλήµατα που προκλήθηκαν στον δήµο τους, αλλά και σε ποιες ενέργειες έχουν προβεί ώστε να αποφευχθούν αντίστοιχα προβλήµατα σε υποδοµές και κατοικίες στο µέλλον.

Μανώλης Λέκκας, µετεωρολόγος: «Καταστροφική η αλόγιστη ανάπτυξη»

O meteorologos Manolis Lekkas«Η κλιµατική αλλαγή έπαιζε και θα συνεχίσει να παίζει σηµαντικό ρόλο στη δυναµική των συστηµάτων και στην εκδήλωση των καιρικών φαινοµένων τόσο σε πλανητικό όσο σε περιοχικό, ακόµη και σε τοπικό επίπεδο. Η κλιµατική αλλαγή σηµατοδοτεί την περιοδικότητα ή επαναληψιµότητα επανεµφάνισης κάποιων µοτίβων του καιρού από χρόνο σε χρόνο (κατά βάση σε πολύ µεγαλύτερα χρονικά διαστήµατα).

Η Κρήτη τα τελευταία χρόνια βιώνει πράγµατι ακραίες καιρικές καταστάσεις, µε πολύ έντονες χιονοπτώσεις (χειµώνας 2016-17, χειµώνας 2019- 20), πολύ υψηλά βροχοµετρικά (χειµώνας 2018-19, τρέχουσα περίοδος 2020-21) µε σηµαντικά πληµµυρικά φαινόµενα, σε διαφορετικές περιοχές του νησιού, ανάλογα και µε την κίνηση των βαροµετρικών συστηµάτων, που αποτελούν το αίτιο πρόκλησης αυτών των ακραίων φαινοµένων. Κάθε φορά διαφορετική διέλευση συστήµατος επιλέγει διαφορετική περιοχή για να πληγεί από την ακραία τοπική συµπεριφορά του καιρού. Αλίµονο στην περιοχή που αψήφησε τις δυνάµεις των φυσικών φαινοµένων και έχει δροµολογήσει µια αλόγιστη ανάπτυξη. Η επιλεγµένη αυτή περιοχή είναι καταδικασµένη να καταγράψει καταστροφικές συνέπειες.

Περιοχές όµως οι οποίες διατηρούν σε καλό βαθµό τις απορροές σε εντάσεις των καιρικών φαινοµένων αντιµετωπίζουν την όποια εκδήλωση του καιρού µε προβλήµατα τα οποία είναι διαχειρίσιµα. Στην τρέχουσα περίοδο, κυρίως µετά τη διέλευση του βαροµετρικού χαµηλού µε χαρακτηριστικά µεσογειακού κυκλώνα που συνδυαστικά έπληξε µε ακραία φαινόµενα την περιοχή της Καρδίτσας, η Κρήτη ευνοήθηκε από τη διάταξη των βαροµετρικών συστηµάτων στον ευρωπαϊκό χώρο, καθώς και αυτών στην Ανατολική Μεσόγειο, µε αποτέλεσµα να δηµιουργηθούν συνθήκες κατάλληλες για την εκδήλωση καιρικών φαινοµένων, κυρίως στα βόρεια τµήµατα του νησιού, µε ιδιαίτερα έντονες βροχοπτώσεις, ενώ την ίδια ώρα στα υπόλοιπα τµήµατα του ελλαδικού χώρου επικράτησε καλοκαιρία ή σε κάποιες περιοχές ηπιότερες καιρικές συνθήκες.

Η κίνηση, όµως, των βαροµετρικών συστηµάτων αλλάζει και πάλι και, ως φαίνεται, ξεκινούν οι διελεύσεις τους από τα δυτικά προς τα ανατολικά της χώρας, δηµιουργώντας κατάλληλες συνθήκες για εκδήλωση καιρικών φαινοµένων και σε βορειότερες περιοχές της Ελλάδας, ενώ η Κρήτη, ευρισκόµενη στον νότιο τοµέα των συστηµάτων αυτών, ενδεχοµένως θα αποσπά µικρότερα ποσοστά καιρικών φαινοµένων. Ένας διαρκής κύκλος εναλλαγών, αυτό αποτελεί κανονικότητα για τη φύση».

Δημήτρης Κόκκινος, δήμαρχος Μυλοποτάμου: «Οι ζηµιές θα ήταν πολλαπλάσιες εάν δεν είχαν γίνει τα κατάλληλα έργα»

«Ο ∆ήµος Μυλοποτάµου, και τον Φεβρουάριο του 2019 αλλά και φέτος, υπέστη σοβαρές καταστροφές από πληµµύρες, που προκλήθηκαν µετά από βροχοπτώσεις, οι οποίες είχαν τουλάχιστον 35 χρόνια να σηµειωθούν σε τέτοιο ύψος. Ωστόσο, γνωρίζαµε πως κάτι τέτοιο είναι δυνατό. Για τον λόγο αυτόν βρισκόµασταν σε συνεχή συνεργασία µε την Περιφέρεια Κρήτης, και κάθε χρόνο τα ποτάµια και τα ρέµατα καθαρίζονται.

Φέτος το καλοκαίρι, δε, είχε γίνει και ένα γενναίο έργο υποστήριξης των γεφυρών της Παλαιάς Εθνικής Οδού. Εάν δεν είχαν γίνει οι καθαρισµοί και οι εκβαθύνσεις ποταµών και ρεµάτων και εάν δεν είχαν υποστηριχθεί τεχνικά τα κεντρικά γεφύρια, οι ζηµιές θα ήταν πολλαπλάσιες. Ωστόσο, είχαµε και πάλι τεράστιες καταστροφές. Σε ό,τι αφορά την παρέµβαση σε ρέµατα και ποτάµια για δηµόσιες υποδοµές όπως αντλιοστάσια ή γεωτρήσεις, δεν συµβαίνει κάτι παραπάνω στον ∆ήµο Μυλοποτάµου απ’ ό,τι συµβαίνει σε όλη τη χώρα. Σε κάθε περίπτωση αποτελεί µια λανθασµένη τακτική, η οποία δεν πρέπει να συνεχιστεί.

Συµφωνούµε µε την απόφαση της Περιφέρειας Κρήτης να γίνουν, επιτέλους, οι µελέτες οριοθέτησης ρεµάτων και ποταµών και θα συµβάλουµε από την πλευρά µας για άµεση προώθηση και ολοκλήρωση των διαδικασιών αυτών. Την ίδια ώρα, θεωρούµε ότι θα πρέπει να προχωρήσουµε σε όποια αντιπληµµυρικά έργα υποδείξουν οι ειδικοί επιστήµονες ώστε να θωρακιστεί η περιοχή µας από τις θεοµηνίες. Από κει και πέρα, οι ίδιοι οι πολίτες θα πρέπει να αντιληφθούν πως δεν πρέπει να χτίζουν και να παρεµβαίνουν στους δρόµους του νερού ή να προσπαθούν να ανατρέψουν τους κανόνες της φύσης, διότι η καταστροφή είναι το µόνο αποτέλεσµα που τους περιµένει»

Γιάννης Σέγκος, δήµαρχος Χερσονήσου: «Καθολική η καταστροφή στο παραλιακό µέτωπο»

«Υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες έχουν κλειστεί ρέµατα και οι ανθρωπογενείς παρεµβάσεις αλλοίωσαν τα χαρακτηριστικά της περιοχής. Οι καταστροφές είχαν αιτία και τις ανθρωπογενείς παρεµβάσεις. Κύρια αιτία, όµως, ήταν η ένταση των φαινοµένων. ∆εν θα πρέπει να ξεχνάµε ότι η θεοµηνία που έπληξε το σύνολο του ∆ήµου Χερσονήσου ήταν πρωτοφανής. Η καταστροφή στο παραλιακό µέτωπο είναι καθολική.

Προφανώς, δεν µπορεί να γίνει συνολική αποκατάσταση των ζηµιών, καθώς υπάρχουν περιοχές που µοιάζουν µε βοµβαρδισµένο τοπίο. Όµως, δίνουµε αγώνα δρόµου ώστε να καταφέρουµε να γίνουν µερικές αποκαταστάσεις για µια αποδεκτή εικόνα για τη νέα τουριστική περίοδο. Τα ακραία καιρικά φαινόµενα έφεραν στην επιφάνεια το χρόνιο πρόβληµα των αυθαιρεσιών, των καταπατήσεων και της πυκνής δόµησης. Από σήµερα πρέπει να ληφθούν µέτρα πρόληψης, διότι οι επικείµενες καταστροφές έρχονται.

Μέτρα πρόληψης που δεν έγιναν τα τελευταία σαράντα χρόνια πρέπει να γίνουν τώρα µε τη συνέργεια όλων: κεντρικού κράτους, Τοπικής Αυτοδιοίκησης και πολιτών. Είναι προτεραιότητα να γίνουν οι απαραίτητες παρεµβάσεις στα ρέµατα. Είναι προτεραιότητα της δηµοτικής µας αρχής η οριοθέτηση και η διευθέτηση των µεγάλων ρεµάτων που προκάλεσαν τις καταστροφές, είναι προτεραιότητά µας η επαναφορά της νοµιµότητας στη βάση µιας βιώσιµης και αειφόρου ανάπτυξης».

Μανώλης Φραγκάκης, δήµαρχος Μινώα Πεδιάδας: «Περί τα 270 χιλιοστά βροχής σε τρεις ώρες»

o dimarxos minoa pediadas, Manolis Fragkakis

«Οι πρόσφατες καταστροφές σε υποδοµές, δίκτυα, οικίες και φυτικό κεφάλαιο που σηµειώθηκαν στον ∆ήµο Μινώα Πεδιάδας -και ιδιαίτερα στις δηµοτικές ενότητες Καστελλίου και Θραψανού, οι οποίες κηρύχθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας- οφείλονται, κατά κύριο λόγο, στο µέγεθος της έντασης των καιρικών φαινοµένων που εκδηλώθηκαν στην περιοχή µας, σε συνδυασµό µε το γεωµορφολογικό ανάγλυφο των πληγεισών περιοχών και σε ανθρωπογενείς παρεµβάσεις στο φυσικό περιβάλλον, οι οποίες συνδέονται εν µέρει και µε το έργο της κατασκευής του νέου αεροδροµίου.

Ενδεικτικό της έντασης των φαινοµένων είναι πως σε τρεις ώρες έπεσαν περί τα 270 χιλιοστά βροχής, όγκος νερού που -όπως αντιλαµβάνεστε- δεν µπορεί να καταστεί διαχειρίσιµος, πόσω µάλλον να απορροφηθεί υπό αυτές τις συνθήκες. Από εκεί και πέρα, ο δήµος προβαίνει, στο µέτρο των δυνατοτήτων και των αρµοδιοτήτων του, σε συστηµατικές ενέργειες για την αποφυγή των πληµµυρικών φαινοµένων, ωστόσο σε κάθε περίπτωση αυτό που πρέπει να γίνει -και έχω επισηµάνει από την πρώτη ηµέρα ανάληψης των καθηκόντων µου ως δηµάρχου στο αρµόδιο υπουργείο Υποδοµών- είναι η ανάγκη υλοποίησης στην περιοχή επειγόντων έργων αντιπληµµυρικής θωράκισης και ενίσχυσης του υδροφόρου ορίζοντα στις παρυφές της ζώνης απαλλοτρίωσης του έργου κατασκευής του αεροδροµίου.

Αυτό είναι απολύτως σηµαντικό, δεδοµένου ότι κάτι τέτοιο δεν είχε προβλεφθεί στη σύµβαση παραχώρησης που υπέγραψε η Πολιτεία, και χωρίς αυτά τα έργα η περιοχή θα έχει µόνιµο πρόβληµα, ιδιαίτερα από τη στιγµή που -στο πλαίσιο του έργου- έχει υπάρξει κοπή χιλιάδων δέντρων τα οποία προστάτευαν και µείωναν τη διάβρωση του εδάφους, περιορίζοντας τον πληµµυρικό κίνδυνο».

*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα kedenews

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ