fbpx
Τετάρτη, 14 Απριλίου, 2021
Αρχική ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Χριστούγεννα: Τα έθιμα και οι παραδόσεις στις περιοχές της Πελοποννήσου

Χριστούγεννα: Τα έθιμα και οι παραδόσεις στις περιοχές της Πελοποννήσου

Τα Χριστούγεννα είναι μια γιορτή χαρμόσυνη που χαρίζει μια ζεστή χρωματική «πινελιά» στην καρδιά του παγερού χειμώνα. Οικογένειες, συγγενείς και φίλοι έρχονται πιο κοντά, εορτάζοντας όλοι μαζί και με πολλή αγάπη το σημαντικότερο γεγονός στην ιστορία της ανθρωπότητας, τη γέννηση του Ιησού ως ανθρώπου. 

Κάθε περιοχή της Ελλάδας γιορτάζει με λαμπρότητα την ημέρα εκείνη, ωστόσο με το πέρασμα των χρόνων κάθε μέρος καθιέρωσε τα δικά του έθιμα και τις δικές του παραδόσεις για τον ξεχωριστό και τιμητικό αυτόν εορτασμό.

Οι περιοχές της Πελοποννήσου αφήνουν κάθε χρόνο το δικό τους στίγμα στην παράδοση των χριστουγεννιάτικων εθίμων, τα οποία διαφέρουν από τόπο σε τόπο. Ας τα γνωρίσουμε…

Αρκαδία

Η Αρκαδία κρατάει τα έθιμά της από τα πολύ παλιά χρόνια, τα οποία τηρούνται κυρίως στα ορεινά χωριά, όπως για παράδειγμα στο Θεόκτιστο, όπου τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων αναβιώνει το έθιμο του παστού και της τσιγαρίδας. Συγκεκριμένα, κάτοικοι και επισκέπτες μαζεύονται όλοι μαζί και τρώνε παρέα, χορεύουν και τραγουδούν.

Χριστούγεννα στην Πελοπόννησο

Μια άλλη παράδοση που τηρούν οι κάτοικοι της Αρκαδίας είναι να καθαρίζουν οι γυναίκες τις εικόνες του σπιτιού με βαμβάκι και κρασί, ενώ ένα ακόμη έθιμο είναι το Χριστόψωμο. Οι νοικοκυρές παρασκευάζουν το ψωμί του Χριστού με κομμάτια από σύκα και στην επιφάνειά του κεντούν στολίδια και πλέκουν σταυρούς.

χριστόψωμο

Επίσης, σε αρκετά χωριά συνηθίζουν να ζυμώνουν ένα κομμάτι ψωμί που διαμορφώνουν σαν χέρι και το τοποθετούν στον τοίχο κάτω από το εικόνισμα του Χριστού. Αυτό το ψωμί το ονομάζουν «το χέρι του Χριστού».

Αργολίδα

Σε αρκετά χωριά της Αργολίδας, όπως στις Μυκήνες, στη Στέρνα και στις Λίμνες, την παραμονή των Χριστουγέννων οι κάτοικοι τοποθετούν στο τζάκι ένα πολύ μεγάλο κούτσουρο, ώστε να καίει όλη τη νύχτα «για να ζεσταίνει την Παναγία που γεννούσε», όπως λένε.

τζάκι

Και στην Αργολίδα έχουν ως παράδοση την παρασκευή του Χριστόψωμου, ωστόσο, κυρίως στο χωριό Λίμνες, συνηθίζουν να σχεδιάζουν πάνω το σπίτι, τα μέλη της οικογένειας, τα ζώα του σπιτιού και τα εργαλεία της δουλειάς.

Μάνη

Κατά τη διάρκεια της εορταστικής περιόδου, στη Μάνη τηρείται μέχρι και σήμερα το έθιμο της παρασκευής τηγανίδων και Χριστόψωμων. Οι νοικοκυρές φτιάχνουν τα μανιάτικα λαλάγγια (τηγανίδες) σε διάφορα σχήματα, το πρώτο όμως είναι πάντα μεγάλο και έχει το σχήμα του σταυρού. Ρίχνοντάς το μέσα στο λάδι για να τηγανιστεί, η γυναίκα σταυροκοπιέται και εύχεται «να σταυρωθούν τα κακά και του χρόνου».

μανιάτικα λαλάγγια

Ακόμα, ο οικοδεσπότης σε κάθε χριστουγεννιάτικο τραπέζι, ευχόμενος «Χρόνια πολλά, και του χρόνου», κόβει το παραδοσιακό ευλογημένο ψωμί, το οποίο είναι στολισμένο με σταυρούς.

Μεσσηνία

Αμέσως μετά την αλλαγή του χρόνου, οι οικογένειες στη Μεσσηνία περιμένουν να έρθει στο σπίτι ένα μικρό παιδί για να τους κάνει ποδαρικό, ώστε ο νέος χρόνος να είναι τυχερός. Στη συνέχεια, του ζητούν να πατήσει ένα σίδερο προκειμένου να είναι όλοι υγιείς. Η νοικοκυρά προσφέρει χριστουγεννιάτικα γλυκά στο παιδί για το καλό του χρόνου.

Ένα άλλο έθιμο είναι το σπάσιμο του ροδιού. Το πρωί της Πρωτοχρονιάς ο νοικοκύρης του σπιτιού πηγαίνει στην εκκλησία κρατώντας ένα ρόδι για να το «λειτουργήσει». Όταν επιστρέφει σπίτι, ανοίγει ο ίδιος την πόρτα ώστε να είναι ο πρώτος που θα κάνει ποδαρικό, κρατώντας το ρόδι στο χέρι. Κατόπιν το ρίχνει κάτω με δύναμη για να σπάσει και κάνει ευχές για υγεία και ευτυχία για το νέο έτος.

Επίσης, το πρωί της Πρωτοχρονιάς, όταν τα μέλη της οικογένειας βγαίνουν από το σπίτι, πατούν πάνω σε μια μεγάλη πέτρα την οποία έχει τοποθετήσει στο κατώφλι η νοικοκυρά από την παραμονή.

Κορινθία

Στην περιοχή της Νεμέας τηρείται ακόμη και σήμερα το έθιμο της ψυχοκόρης. Συγκεκριμένα, ανήμερα των Χριστουγέννων, όταν τα μέλη της οικογένειας επιστρέφουν από την εκκλησία, η έφηβη κόρη τούς περιμένει με παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα εδέσματα, όπως μελομακάρονα, τηγανόψωμα, δίπλες, κουραμπιέδες, ενώ στον άνδρα της οικογένειας προσφέρεται και λικέρ.

Μια ακόμη παράδοση που υπάρχει στην Κορινθία είναι να τοποθετούν κλαδιά πάνω από τα τζάκια την παραμονή των Χριστουγέννων και να σκεπάζουν τα γλυκά, για να μην τα πειράξουν οι καλικάντζαροι.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ