Φάκελος ανεμογεννήτριες: Τι συμβαίνει στο Νότιο Αιγαίο

ανεμογεννήτριες

Απέδωσαν καρπούς οι αγώνες των κατοίκων της Τήνου, οι οποίοι κατάφεραν με τις κινητοποιήσεις τους να ακυρωθεί ο σχεδιασμός για την εγκατάσταση 15 ανεμογεννητριών στο νησί, όπως ανακοινώθηκε από τον δήμαρχο Τήνου, Γιάννη Σιώτο. Οι ανεμογεννήτριες αποτελούν ένα διφορούμενο ζήτημα το οποίο έχει προκαλέσει αναστάτωση σε πολλούς δήμους της χώρας. Μέχρι στιγμής, πέρα από τον δήμαρχο Τήνου, την αντίθεσή τους σε νέα αιολικά πάρκα έχουν εκφράσει και άλλοι δήμαρχοι, όπως ο Κύμης – Αλιβερίου Θανάσης Μπουραντάς και ο Ερέτριας Γιάννης Δημητρόπουλος.

Ρεπορτάζ της Κατερίνας Θανάση

«Ελεύθερα βουνά, ελεύθερα νησιά χωρίς αιολικά» ήταν το σύνθημα που φώναζαν με τη σειρά τους οι Ανδριώτες όταν έφτασε ένα φορτηγό πλοίο με εξαρτήματα στο λιμάνι του Γαυρίου. Οι δήμαρχοι αντιμετωπίζουν δίλημμα για το αν θα πρέπει να προχωρήσουν οι εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών στα νησιά τους.

Μετά τα επεισόδια που σημειώθηκαν στην Τήνο κατά την επέμβαση των ΜΑΤ στην περιοχή Πράσσα, όπου είχαν συγκεντρωθεί κάτοικοι για να διαδηλώσουν εναντίον των ανεμογεννητριών, συνέντευξη στην «kedenews» παραχώρησε ο κ. Πέτρος Κουσουνάδης, δημοτικός σύμβουλος της Ανεξάρτητης Δημοτικής Παράταξης «Κοινό Τηνίων» και ένας από τους εννέα συλληφθέντες των γεγονότων της 20ής Μαΐου.

Μάλιστα, ο πρόεδρος Σωματείου Εργαζομένων ΟΤΑ Τήνου, Δημήτρης Καλογεράκης, δήλωσε πως ο αγώνας των κατοίκων είχε σκοπό να αποτραπεί μια ανεπανόρθωτη ζημιά στο νησί, που δεν αντισταθμίζεται με κανένα οικονομικό όφελος.

Ποια είναι η θέση σας όσον αφορά το θέμα της εγκατάστασης ανεμογεννητριών στο νησί; Σε ποιες παραμέτρους εδράζεται η αντίδραση των κατοίκων, τη στιγμή που τα αιολικά πάρκα ταυτίζονται με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας;

Ας ξεκινήσουμε από το ότι οι ανεμογεννήτριες δεν αποτελούν κάποια καινούργια τεχνολογία. Υπάρχουν για πάνω από 30 χρόνια, και οι στατιστικές μελέτες έχουν δείξει ότι η συνεισφορά τους στην παγκόσμια ηλεκτροπαραγωγή είναι μηδαμινή. Αυτό οφείλεται στη στοχαστικότητα της παραγωγής τους και στην αστάθεια που προκαλούν στο δίκτυο. Ένα πρόβλημα που θα μπορούσε να ξεπεραστεί αν είχε βρεθεί μια οικονομικά αλλά και περιβαλλοντικά συμφέρουσα μέθοδος αποθήκευσης.

Από τα παραπάνω μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι ανεμογεννήτριες δεν αποτελούν αξιόπιστες ΑΠΕ. Η ταύτισή τους με τον όρο «ΑΠΕ» και τη λεγόμενη «πράσινη» ενέργεια είναι απλώς ένα ψέμα. Καμία παραγωγή ενέργειας δεν είναι πραγματικά πράσινη, ενώ υπάρχουν πολλές ακόμη μορφές ΑΠΕ, όπως τα υδροηλεκτρικά, η βιομάζα, η γεωθερμία, και φυσικά η καλύτερη «ΑΠΕ» είναι η εξοικονόμηση στην κατανάλωση.

Εκτός όμως από τη μηδαμινή συνεισφορά στην ηλεκτροπαραγωγή, οι ανεμογεννήτριες προκαλούν πλήθος προβλημάτων όπου εγκαθίστανται. Από την οπτική και την ακουστική όχληση, μέχρι τη διατάραξη του μικροκλίματος και τις αρνητικές συνέπειες στον υδροφόρο ορίζοντα. Από την αποψίλωση δασών μέχρι τη βιομηχανοποίηση παρθένων τόπων. Από τη διατάραξη οικοσυστημάτων μέχρι τη θανάτωση σπάνιων πουλιών. Από τη διάνοιξη τεράστιων δρόμων μέχρι τις αρνητικές συνέπειες στον τουρισμό και δη στον εναλλακτικό τουρισμό.

Στις 19 Φεβρουαρίου συστάθηκε επιτροπή, προκειμένου να υπάρχει συντονισμός αναφορικά με τις κινήσεις της τοπικής κοινωνίας ενάντια στην εγκατάσταση των ανεμογεννητριών. Ποιες είναι οι επόμενες κινήσεις;

Η δημοτική επιτροπή αγώνα ενάντια στις ανεμογεννήτριες αποτελεί μια διαπαραταξιακή θεσμική προσπάθεια συνέχισης του αγώνα που κάνει ο κόσμος της Τήνου και, φυσικά, μια απόδειξη ότι όλες οι δημοτικές ομάδες τον στηρίζουν.

Ο κόσμος, όμως, δεν επαναπαύτηκε στη δημοτική επιτροπή. Συνεχίζει να πράττει και να αποφασίζει ο ίδιος μέσα από λαϊκές συνελεύσεις λειτουργώντας κινηματικά, αλλά και συμπληρωματικά στη δημοτική επιτροπή. Ο αγώνας αυτός είναι πολύπλευρος και πολυσυλλεκτικός.

Οι επόμενες κινήσεις φαίνεται ότι ξεφεύγουν από τα όρια της Τήνου και θα γίνουν από κοινού με τα υπόλοιπα νησιά των Κυκλάδων. Ήδη την Κυριακή 31 Μαΐου προγραμματίστηκε κοινή διαμαρτυρία σε Άνδρο, Νάξο, Πάρο και Τήνο.

Πώς κρίνετε τα τελευταία γεγονότα που έλαβαν χώρα μετά την επέμβαση των ΜΑΤ; Θα συνεχίσουν οι κάτοικοι να προσπαθούν να αποτρέπουν τις εργασίες;

Πρέπει σίγουρα να καταδικάσουμε απερίφραστα την έλευση αστυνομικών δυνάμεων στην Τήνο για να λειτουργήσουν ως προστάτες ενός έργου που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη βούληση των Τηνιακών.

Πόσω μάλλον όταν επιβάλλουν τη συνέχιση των εργασιών με τη βία. Πόσω μάλλον όταν μεταφέρονται στην Τήνο, όπου δεν υπάρχει κρούσμα κορονοϊού, από νησιά που έχουν κρούσματα, με κίνδυνο διάδοσης του ιού.

Το μόνο σίγουρο είναι πως, όσο η κρατική βίαιη αστυνομική καταστολή δρα για το συμφέρον μιας ιδιωτικής εταιρείας ενάντια στη βούληση της τοπικής κοινωνίας, τόσο ο κόσμος θα εξαγριώνεται, και με το δίκιο του. Αν νομίζουν ότι θα φοβίσουν τον κόσμο, είναι γελασμένοι.
Εμείς έχουμε επανειλημμένως ζητήσει από την Αστυνομία να προστατέψει εμάς από την επένδυση, όχι το ανάποδο.

Πέρα από την Τήνο, αντίστοιχα σε πολλές περιοχές της χώρας οι κάτοικοι έχουν εναντιωθεί. Θεωρείτε πως η Τήνος λειτούργησε ως κινητήριος δύναμη για τις υπόλοιπη Ελλάδα;

Οι υπόλοιπες περιοχές λειτούργησαν ως έμπνευση για τους Τηνιακούς, με τον ίδιο τρόπο που τώρα οι Τηνιακοί με την αποφασιστικότητά τους δίνουν το παράδειγμα. Αυτά λειτουργούν αλυσιδωτά και έτσι πρέπει. Δεν είμαστε παρά ένας κρίκος. Ένα κομμάτι του πανελλαδικού αγώνα ενάντια στη λεηλασία της φύσης για τα συμφέροντα επιχειρηματικών ομίλων.

Ήδη οι Ανδριώτες έδειξαν και εκείνοι την αποφασιστικότητά τους αυτές τις μέρες. Οι Παριανοί το έχουν κάνει παλιότερα με το παραπάνω. Τον αγώνα τον δίνουμε μαζί, και μαζί θα τον κερδίσουμε.

Αλέξανδρος Μαβής: «Συμπληρωματική και όχι εναλλακτική η ενέργεια από τα αιολικά πάρκα»

Για το φλέγον ζήτημα που δημιουργήθηκε με την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην Τήνο -και σε άλλα νησιά-, κι αν πραγματικά τα αιολικά πάρκα μπορούν να ταυτιστούν με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δίνει απαντήσεις στην «kedenews» ο κάτοικος Άνδρου κ. Αλέξανδρος Μαβής. Μάλιστα, προτείνει εναλλακτικές λύσεις που θα μπορούσαν να ευδοκιμήσουν στον ελλαδικό χώρο, ενώ μιλάει για το πού στηρίζεται το επιτυχημένο μοντέλο της Δανίας με τα γιγαντιαία αιολικά πάρκα.


Πόσα χρόνια παρακολουθείτε τις εξελίξεις όσον αφορά το θέμα της εγκατάστασης ανεμογεννητριών;

Εγώ σπούδασα Βιοτεχνολογία στο Λονδίνο, την οποία όμως επαγγελματικά δεν άσκησα ποτέ. Γύρισα στην Ελλάδα και ασχολήθηκα με επιχειρήσεις οι οποίες είχαν σχέση με τεχνικά θέματα. Κατόπιν, όταν αποφάσισα να αλλάξω ξανά πορεία στη ζωή μου, έκανα ένα μεταπτυχιακό με αντικείμενο την Περιβαλλοντική Διαχείριση, γιατί με απασχολούσε το τι παθαίνουμε σ’ αυτή τη χώρα και δεν μαθαίνουμε από τα λάθη μας, με συνέπεια να καταστρέφουμε την υποδομή μας, είτε αυτή έχει να κάνει με τον τουρισμό, είτε με τον πολιτισμό μας, είτε με τη φύση μας κ.λπ. Βλέπετε, σε όποιο μέρος πάει κανείς διακοπές και επιστρέψει μετά από κάποιες δεκαετίες, βρίσκει μια ρημαγμένη κατάσταση.
Αφότου τελείωσα λοιπόν το μεταπτυχιακό, εγκαταστάθηκα μόνιμα στην Άνδρο και συμμετείχα σε έναν παναιγαιακό φορέα, το Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου, το οποίο υπάρχει ακόμα.

Ασχολούμαστε με το θέμα αυτό περίπου είκοσι χρόνια. Πριν από είκοσι χρόνια λοιπόν η ανεμογεννήτρια ήταν το σύμβολο της καθαρής ενέργειας που θα άλλαζε τη βρόμικη κατάσταση και θα έφερνε μια καθαρή παραγωγή ενέργειας. Τότε ξεκίνησαν να έρχονται οι εταιρείες και άρχισαν να αναζητούν ερείσματα.

Εκείνη την περίοδο θεωρούσα και εγώ ότι θα πρέπει να βάλουμε ανεμογεννήτριες για να κλείσουμε τα λιγνιτικά εργοστάσια. Ωστόσο, έκανα μια δωρεάν μελέτη για έναν ενδιαφερόμενο και συνειδητοποίησα πως αυτά που μας μάθαιναν ήταν μονόπλευρα και ότι οι ανεμογεννήτριες δεν προσφέρουν εναλλακτική ενέργεια αλλά συμπληρωματική, ότι έχουν μικρές δυνατότητες και πολλά προβλήματα στην εφαρμογή τους, τόσο τεχνικά, λόγω του ασταθούς ρεύματος που εγχέουν στο δίκτυο, όσο και στο κομμάτι της χωροθέτησης.
Περνώντας δε τα χρόνια, μεγάλωνε και η διείσδυση ως πολιτική από την Ευρώπη, ιδιαίτερα την περίοδο των μνημονίων.

Δηλαδή, ενώ τότε μιλούσαμε για ανεμογεννήτριες των 200 kW, τώρα μιλάμε για 2,3 MW, δηλαδή δεκαπλάσιας ισχύος και πενταπλασίου μεγέθους, από 100 μέτρα συνολικού ύψους μέχρι και 200 μέτρα.

Προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η απολιγνιτοποίηση μέσα από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα. Πώς σχολιάζετε αυτή τη θέση;

Ουσιαστικά η απολιγνιτοποίηση γίνεται με το φυσικό αέριο, το οποίο είναι ένα καύσιμο που καίμε με τον πιο αντιεργονομικό τρόπο για ρεύμα. Είναι μεγάλη σπατάλη, πέραν δηλαδή του ότι είναι ένα καθαρό εισαγόμενο καύσιμο και ότι εξαρτάσαι από την τιμή του πετρελαίου, το καις με τη μισή του θερμιδική απόδοση για ηλεκτροπαραγωγή έναντι της απόδοσης που θα είχε για οικιακή ή βιομηχανική χρήση. Υποτίθεται λοιπόν ότι, βάζοντας περισσότερες ανεμογεννήτριες, όταν φυσάει έχεις τη δική σου ενέργεια. Το αέριο το θες όμως όταν δεν φυσάει καθόλου ή φυσάει λίγο, γιατί θα πρέπει από κάπου να πάρουμε ενέργεια, και εκεί εδράζεται η χρησιμότητα των καινούργιων σταθμών φυσικού αερίου, που έχουν γρήγορη απόκριση.

Όταν αλλάζει η ένταση του ανέμου σε όλη τη χώρα, η απόδοση πέφτει δραματικά, μιας και η παραγόμενη ενέργεια είναι ανάλογη με τον κύβο της ταχύτητας του ανέμου. Για παράδειγμα, με ένα μποφόρ διαφορά μπορεί να μειωθεί έως και 50% η παραγόμενη ενέργεια. Και γι’ αυτόν τον λόγο η υποκατάσταση που πετυχαίνουν τα αιολικά είναι μικρότερη από το 10%. Η αυξομείωση στις στροφές καθιστά τις μηχανές αερίου φοβερά αντιπαραγωγικές και παίρνουμε ακόμα μικρότερο ποσοστό ενέργειας από αυτό που καίμε.
Η εικόνα που περνάνε στον κόσμο είναι πολύ απλουστευμένη.

Αυτή η θεωρία μάλιστα δεν υποστηρίζεται μόνο από εμάς, αλλά και από ανθρώπους στο εξωτερικό. Για παράδειγμα, ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας είχε δηλώσει πριν από τρία χρόνια ότι πρόκειται για την πιο κραυγαλέα ανακατανομή πλούτου από κάτω προς τα πάνω.

Ισχύει ότι οι ανεμογεννήτριες έρχονται μεταχειρισμένες από το εξωτερικό;

Κάποιες ναι, κάποιες όχι. Στο τελευταίο περιστατικό της 25ης Μαΐου στο λιμάνι της Άνδρου τα εξαρτήματα και τα ανταλλακτικά ήταν σίγουρα μεταχειρισμένα. Πάντως, η εξάπλωση των χερσαίων αιολικών στην Ευρώπη έχει ουσιαστικά σταματήσει και μας τα φέρνουν εδώ.

Τι έχετε να σχολιάσετε για το επιτυχημένο μοντέλο της Δανίας με τα γιγαντιαία πάρκα από ανεμογεννήτριες;

Το επιτυχημένο μοντέλο της Δανίας ως προς τα ποσοστά ρεύματος που καταφέρνουν να πάρουν από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας προκύπτει από την ιδιαιτερότητα που έχει η χώρα, καθώς η Σκανδιναβία είναι γεμάτη υδροηλεκτρικά. Οπότε, εκεί όταν για παράδειγμα φυσάει πολύ τα ξημερώματα που δεν υπάρχει κατανάλωση, την «πετάει» στη Σουηδία που έχει πολλά φράγματα και αντλεί νερό από το χαμηλότερο φράγμα στο υψηλότερο, με αποτέλεσμα την άλλη μέρα το πρωί που δεν θα φυσάει να πάρει από το υδροηλεκτρικό που ήδη υπάρχει εκεί την ενέργεια πίσω.

Αυτή είναι η πιο κλασική μέθοδος αποθήκευσης.
Βέβαια, η Δανία μπορεί να έχει γεμίσει ανεμογεννήτριες, αλλά το μέγιστο υψόμετρό της είναι μικρότερο από το μέγιστο υψόμετρο της Τήνου, όχι της Ελλάδας. Δηλαδή σε μέρη όπως η Ολλανδία, η Δανία και το Βέλγιο πας σε έναν κάμπο όπου υπάρχουν οι οδικές δομές, δεν δημιουργεί η χωροθέτηση ανάλογο πρόβλημα.

Πλήρης ισοπέδωση στην Κάρυστο

Οι ανεμογεννήτριες είναι καταστροφικές τόσο για την οικονομία όσο και για την κοινωνία, όταν έρχεται και εφαρμόζει σε πεδία, τα οποία είναι ό,τι πολυτιμότερο έχει η χώρα. Ο κ. Αλέξανδρος Μαβής τονίζει, μάλιστα, στους δήμαρχους που αντιμετωπίζουν το δίλημμα να χωροθετήσουν τις ανεμογεννήτριες σε όλη την Ελλάδα, να κάνουν ένα ταξίδι στην Κάρυστο. «Να δουν τι γίνεται εκεί, όπου συντελείται η πλήρης ισοπέδωση, ζήτημα για το οποίο έχει γίνει καταγγελία στην Κομισιόν, και η Κομισιόν με τη σειρά της έχει στείλει ένα καταγγελτικό κείμενο προς την ελληνική διοίκηση, όπου κατακεραύνωνε τις λανθασμένες χωροθετήσεις σε προστατευόμενες περιοχές, το οποίο παρακάμφθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).

Το ίδιο γίνεται και στην Άνδρο, καθώς έχουμε ήδη χάσει δύο προσφυγές στο ΣτΕ για προστατευόμενες περιοχές του νησιού. Θα χάσουμε ό,τι Ελλάδα έχει μείνει όπως την αντιλαμβανόταν κανείς. Της Ελλάδας ο πλούτος είναι οι ιδιαιτερότητες και η ποικιλομορφία της».

Επεισόδια στην Άνδρο

Τη Δευτέρα 25 Μαΐου, μάλιστα σημειώθηκαν επεισόδια στο λιμάνι της Άνδρου όταν έφτασε ένα φορτηγό πλοίο με κάποια εξαρτήματα. Συγκεκριμένα, γύρω στις 4 τα ξημερώματα περίπου διακόσιοι κάτοικοι, αγνοώντας τη βροχή, έδιωξαν το καράβι – για δεύτερη φορά. Κάτι αντίστοιχο σημειώνεται και στην Τήνο, αλλά και στην Εύβοια. Παντού το ίδιο χρονικό…

Ο κ. Μαβής μάλιστα δήλωσε: «Την τελευταία δεκαετία δημιουργείται ένα χάος, έχουμε ένα ειδικό χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που δεν είναι χωροταξικό, είναι απλώς μια νομιμοποίηση των αιτήσεων των επενδυτών. Οπότε, έχουμε ένα χωροταξικό που ήρθε μετά. Καταστρέφουμε τις τελευταίες προστατευόμενες περιοχές, τα παρθένα τοπία, την πανίδα και το κυκλαδίτικο τοπίο».

Δίνεται οικονομική ενίσχυση στους δήμους;

Το 1,5% από τον συνολικό τζίρο δίνεται στους δήμους, ο οποίος προκύπτει από το τι πληρώνουν οι ίδιοι οι δημότες πανελληνίως. Άρα, το ελάχιστο οικονομικό όφελος για τις δημοτικές αρχές το πληρώνουμε όλοι. Ένα ελάχιστο ποσοστό επίσης δίνεται και στους κατοίκους που πλήττονται άμεσα από την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών, όταν ξαφνικά χάνουν τη θέα, τη ζωή τους, την ησυχία τους, προσφέροντάς τους μια μείωση στο ρεύμα. Η μερίδα του λέοντος των επιδοτήσεων που πληρώνουμε, και είναι μερικά δισ. τον χρόνο, πάει στη γερμανική βιομηχανία, με μόνο μερικά ψίχουλα να γυρίζουν στους δήμους. Αποικιοκρατικές καταστάσεις, δυστυχώς.

Αναφερόμενος στα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί στην Τήνο, ο κ. Μαβής σχολίασε πως λανθασμένα ο δήμαρχος δήλωσε πως θα πρέπει να εγκατασταθούν οι ανεμογεννήτριες σε ερημωμένα νησιά, καθώς αυτά είναι πολύ σημαντικά για την πανίδα, αναφέροντας πως η όποια χωροθέτηση θα πρέπει να σταθμίζεται πολύ προσεκτικά, εφαρμόζοντας και τη νομική αρχή της προφύλαξης.

Υπάρχουν επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των κατοίκων;

Βέβαια υπάρχουν επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των κατοίκων. Φανταστείτε, όταν δύει ο ήλιος οι ανεμογεννήτριες ρίχνουν τη σκιά τους πάρα πολύ μακριά. Στην Άνδρο, αν θες να αγναντέψεις το βορειοδυτικό πέλαγος, βλέπεις στον ορίζοντα ένα δάσος από κόκκινα φωτάκια από τις ανεμογεννήτριες της Όχης στην Κάρυστο.
Μάλιστα, οι ανεμογεννήτριες παράγουν κάποιους υποήχους, τους οποίους δεν αντιλαμβάνεσαι αλλά λειτουργούν σαν παλμός. Βέβαια, στην Ελλάδα οι απειλές αυτές δεν είναι τόσο σημαντικές όσο αλλού, δεδομένου ότι είναι αρκετά αραιοκατοικημένη.

Η καταστροφή του ορίζοντα όμως, αυτού που μας ορίζει, συνιστά για μένα τεράστιο πλήγμα στην ψυχική μας υγεία.

Πρέπει να καταλάβουμε πως οι βιομηχανικές ανεμογεννήτριες δεν ταιριάζουν στην Ελλάδα. Εδώ στη χώρα θα μπορούσαμε να εγκαταστήσουμε τις ανεμογεννήτριες σε περιοχές που είναι ήδη υποβαθμισμένες περιβαλλοντικά, όχι στα πιο παρθένα μέρη, ή ακόμη καλύτερα να εγκαταστήσουμε πλωτές ανεμογεννήτριες.

Η χώρα μας θέλει μικρά πράγματα και χαρακτηρίζεται από ποικιλομορφία, δεν γίνεται να πράττουμε δηλαδή όπως η Γερμανία, που έχει τελείως διαφορετικά χαρακτηριστικά. Η ομογενοποίηση των τοπίων μας, εκτός από απώλεια της ταυτότητάς μας, συνιστά και απαξίωση του τουριστικού μας προϊόντος, που, όπως λένε, είναι η δική μας βαριά βιομηχανία.

*όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα kedenews