Μονή Αγίου Νικολάου Λεμονιών: Ο θρύλος με τα «μπουριά»

  • Ένας παλιός θρύλος που μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά, σφραγίζει την δημιουργία του παλιού αυτού ιστορικού μοναστηριού

Η Μονή του Αγίου Νικολάου ‘’Λεμονιών’’ βρίσκεται μέσα στο δάσος στην δυτική πλαγιά του βουνού «Σταυρός». Παραπλεύρως της υπάρχει το ναΰδριο του Αγίου Ιωάννη του Καλυβίτη.
Δεν υπάρχει ρητή μαρτυρία για το έτος ιδρύσεως της Μονής. Το έτος 1742, το οποίο αναγράφεται κάτω από τη βάση του κωδωνοστασίου, ίσως είναι έτος ιδρύσεως ή ανακαινίσεώς της.

Πληροφορίες για την αρχιτεκτονική του ναού

Η αρχιτεκτονική του ναού του Αγίου Νικολάου είναι μονόκλιτος βασιλική. Ο ναός είναι χτισμένος από κοινούς αργούς λίθους. Η είσοδος στο ναό γίνεται από δύο θύρες. Το εσωτερικό του ναού είναι απλά διακοσμημένο. Οι μικροί έγχρωμοι σταυροί και αστέρες που διακοσμούν το θόλο είναι έργα του Νικολάου Ανδριανού, υιού και μαθητού του Σαλαμίνιου αγιογράφου Δημητρίου Ανδριανού. Στο καθολικό της Μονής σήμερα, σώζονται στο τέμπλο τέσσερις φορητές εικόνες: του Αγίου Νικολάου, της Βρεφοκρατούσας Παναγίας, του ένθρονου Χριστού και του Αγίου Ιωάννη, έργα όλα του Αθηναίου ζωγράφου Ιωάννη Αθανασίου (18ος αιώνας). Επίσης σώζονται οι μικρές εικόνες του δωδεκαόρτου καθώς και η φορητή εικόνα του Μεγάλου Αρχιερέα στο νότιο τοίχο του καθολικού.

Εξωτερικό της Μονής
Πηγή: Η Σαλαμίνα του χθες
Ιστορία

Όταν ιδρύθηκε το ελληνικό κράτος, με βασιλικό διάταγμα του 1833, αποφασίστηκε να καταργηθούν κάποια μοναστήρια που δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να αυτοσυντηρηθούν. Η ακίνητη περιουσία τους εκποιήθηκε. Σ΄ αυτό το διάταγμα περιλαμβανόταν και η Μονή του Αγίου Νικολάου και διαλύθηκε.

Μετά την τυπική διάλυσή της, κάποιοι μοναχοί αλλά και λαϊκοί εγκαταστάθηκαν κατά καιρούς εδώ. Το δάσος της περιοχής –πρόκειται για το μεγαλύτερο της δυτικής Αττικής– προσέφερε ρετσίνα σε μεγάλες ποσότητες και αποτελούσε τρόπο επιβίωσης για τους «ρετσινάδες». Η ρετσίνα αποτελούσε βασική ύλη για τη στεγανοποίηση των πλοίων και, σύμφωνα με την παράδοση, ήταν ένας από τους λόγους που οι Τούρκοι είχαν δώσει κάποια προνόμια στη Σαλαμίνα.

Ύστερα από τη μικρασιατική καταστροφή ήρθαν εδώ κάποιες μοναχές, αλλά δεν ήταν εύκολη η επιβίωση και η μονή ερήμωσε πάλι. Το ίδιο έγινε και μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Εγκαταστάθηκαν δύο ηλικιωμένες μοναχές, αλλά όταν έφυγαν από τη ζωή δεν υπήρχε διαδοχή.

Η μονή επανιδρύθηκε επίσημα το 1966, δηλαδή 132 χρόνια αφού διαλύθηκε, ως γυναικεία. Από τότε λειτουργεί κανονικά, αλλά με πολύ λίγες μοναχές που δυσκολεύονται να τη συντηρήσουν.

Αυτό όμως είναι μία από τις πολλές ομορφιές του μοναστηριού. Εικόνες και διάκοσμος φθαρμένα από τους αιώνες δημιουργούν μια κατανυκτική ατμόσφαιρα που δεν βρίσκεις στην πολυτέλεια των «δημοφιλών» προσκυνημάτων.

Ονομασία – Οι λεμονιές του Ευδόκιου

Η αρχική ονομασία της Μονής ήταν «Άγιος Νικόλαος στο Κανάκιανη». Το όνομα «Άγιος Νικόλαος Λεμονιών» οφείλεται στις πολλές λεμονιές που είχε φυτέψει ο τότε ηγούμενος της Μονής Ευδόκιος, γύρω στο 1800. Αυτού του είδους τα δέντρα ήταν τα μοναδικά στο νησί εκείνη την εποχή.

Κρυμμένο μέσα στο πράσινο, λίγο παρακάτω από το μοναστήρι βρίσκεται το ξωκλήσι του αγίου Ιωάννη του Καλυβίτη που χρονολογείται από τα τέλη του 10ου αιώνα. Εδώ βρίσκονται και οι τάφοι των ανδρών μοναχών της μονής. Το χαρακτηριστικό του είναι ο οκταγωνικός τρούλος του σε αρχαϊκή μορφή.

Εδώ υπήρχε μία από τις ιαματικές πηγές της Σαλαμίνας.

Αγιος Νικολαος (Κανακια ) Σαλαμινα…απο την καμερα της Drone Tv

Δημοσιεύτηκε από Σαλαμινα Βουνο και Θαλασσα στις Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

Ο θρύλος με τα «μπουριά»

Ένας θρύλος συνοδεύει αυτό το μοναστήρι. Στην αυλή του υπάρχει το καταβάσιο που πολλοί το συνδέουν με τον αρχαίο ναό της Εκάτης που υπήρχε στην περιοχή, αλλά και με το παλάτι του Αίαντα. Ο θρύλος λέει ότι μπορεί να συνδεόταν με στοές και με τη σπηλιά του Ευριπίδη, ακόμα και ότι κάποια στοά περνάει κάτω από τη θάλασσα και φτάνει στη Στυμφαλία. Αυτές τις στοές οι ντόπιοι τις αποκαλούσαν «μπουριά». Σήμερα όμως αυτές οι δίοδοι, αν υπήρχαν, έχουν καταστραφεί.

Κάποιοι πιο προσγειωμένοι θεωρούν ότι επρόκειτο για μυστική διέξοδο προς τη θάλασσα για να μπορούν να διαφεύγουν οι μοναχοί σε περίπτωση εφόδου από Τούρκους ή πειρατές.

Πληροφορίες από ikivotos.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Μυκηναϊκή ακρόπολη: Ο άγνωστος θησαυρός της αρχαίας Σαλαμίνας