fbpx
Τρίτη, 18 Μαΐου, 2021
Αρχική ΕΙΔΗΣΕΙΣ Κυριακή των Βαΐων: Το νόημα και τα έθιμα της ημέρας

Κυριακή των Βαΐων: Το νόημα και τα έθιμα της ημέρας

Σήμερα η Εκκλησία τιμά την θριαμβευτική είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα ” καθήμενος επί πόλου όνου”. Από την ημέρα αυτή αρχίζει ουσιαστικά η Μεγάλη Εβδομάδα. Οι Ιουδαίοι υποδέχθηκαν τον Ιησού “μετά Βαΐων και κλάδων” φωνάζοντας “«Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου».

Του Κώστα Παππά

Σε ανάμνηση αυτού  του γεγονότος το πρωί της ημέρας αυτής στους ναούς μοιράζονται φύλα δάφνης (βάγιες). Άλλωστε  από την ημέρα αυτή καθιερώθηκε και η γνωστή φράση: “τον υποδέχθηκαν μετά βαΐων και κλάδων”, που σημαίνει ότι σε κάποιον επιφυλάχθηκε ενθουσιώδης υποδοχή.

Το βράδυ στις εκκλησίες ψάλλεται κατ’ οικονομίαν ο όρθρος της Μεγάλης Δευτέρας, όπου τιμάται ο Ιωσήφ ο Πάγκαλος και γίνεται αναφορά στο γεγονός της ξηρανθείσης συκής.

Έθιμα της ημέρας

Πολλά είναι και τα έθιμα που τηρούνται για τη σημερινή ημέρα σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας.

  • Στο χωριό Πετροκέρασα Χαλκιδικής φιλοξενείται κάθε χρόνο (τουλάχιστον από το 1768) τμήμα του Τιμίου Σταυρού που έρχεται από τη Μονή Ξηροποτάμου του Αγίου Όρους. Το Τίμιο Ξύλο φυλάσσεται στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία την Κυριακή των Βαΐων και τη Μεγάλη Δευτέρα, προσελκύοντας πλήθος πιστών. Το έθιμο γίνεται σε ανάμνηση της σωτηρίας του χωριού από θανατηφόρα αρρώστια, πιθανώς πανώλη.
  • Την Κυριακή των Βαΐων, στην Κέρκυρα, γίνεται η μεγάλη λιτανεία του σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνα με τη συνοδεία των φιλαρμονικών της πόλης, σε ανάμνηση της απαλλαγής του νησιού από τη φοβερή πανώλη που το 1629 χτύπησε αλύπητα τους Κερκυραίους.
  • Στα βάγια, που μοιράζονται στην εκκλησία, ο λαός αποδίδει μεγάλη δύναμη, γι’ αυτό τα φυλάσσει στο εικονοστάσι του σπιτιού ως πρόχειρο μέσο κατά της βασκανίας.
  • Την ημέρα αυτή συνηθίζονται τα βαγιοχτυπήματα, να χτυπά δηλαδή ο ένας τον άλλο με βάγια, στη βάση της αρχέγονης αντίληψης για τη μετάδοση με τον τρόπο αυτό της δύναμης του χλωρού κλαδιού σε αυτόν που δέχεται το χτύπημα.
  • Παλαιότερα άδονταν κάλαντα  και την Κυριακή των Βαίων.

Κατηγορία: Κυριακή των Βαΐων | poimin.gr

Ο εορτασμός της ημέρας τα παλαιότερα χρόνια

Σημειώνεται ότι στις πρώτες εκκλησίες εορταζόταν η μνήμη αυτή με αναπαράσταση του γεγονότος. Συγκεκριμένα, στους Αγίους Τόπους κατά τον 4ο αιώνα  ο Επίσκοπος ξεκινώντας με πομπή από το Όρος των Ελαιών  εισερχόταν στα Ιεροσόλυμα  επί «πώλου όνου» περιστοιχιζόμενος από τον κλήρο, ενώ οι πιστοί προπορεύονταν κρατώντας κλάδους φοινίκων.
Στους δε Βυζαντινούς χρόνους τελούνταν ο λεγόμενος «περίπατος του Αυτοκράτορα», όπου η πομπή ξεκινούσε από τα ανάκτορα στην οποία συμμετείχε ο Αυτοκράτορας  κρατώντας την εικόνα του Χριστού πλαισιωμένος από το ιερατείο, όπου και κατέληγε στην Αγιά Σοφιά.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Βαλσαμώνα, στο τέλος της εορτής αυτής ο μεν Αυτοκράτορας διένεμε ιδιόχειρα βάγια και σταυρούς, ο δε Πατριάρχης  κεριά για τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Το βυζαντινό αυτό έθιμο παρέλαβαν και τηρούσαν με ευλάβεια και οι Τσάροι  της Ρωσίας, τους οποίους ακολουθούσε ο κλήρος ξεκινώντας από το Κρεμλίνο και καταλήγοντας στο μητροπολιτικό ναό.
Στην Ελλάδα αντί αυτών διατηρείται μόνο η διανομή των βαγιών από τους ιερουργούς των εκκλησιών.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ